Küçük Kaynarca Antlaşması (21 Temmuz 1774)

Genel

Küçük Kaynarca Antlaşması 1768-1774 Osmanlı-Rus savaşları sonucunda imzalanmıştır  ve OsmanlıDevleti adına o güne kadar imzalamış olduğu en ağır antlaşma olarak tarihe geçmiştir. Osmanlı Devleti Lehistan’ı müdafaa etme amaçlı savaşa girmişti ancak bu harbin neticesinde Lehistan toprakları Rusya,Avusturya ve Prusya devletlerince paylaşılmıştır. Osmanlı tarafından bakıldığında olumsuz olarakFatih Sultan Mehmet zamanından beri Osmanlıtoprağı olan Kırım’ın elden çıkıyor olmasıdır. Kırım Osmanlı devletinden ayrılan ilk Müslüman toprağı olması bakımından son derece acı bir etki yaratmıştır. Antlaşmaya göre Kırım bağımsız bir devlet olarak kalacaktır.Ancak Rusya çok kısa bir süre sonra burayı işgal edecektir. Antlaşmanın en önemli maddelerinden biri; Rusya’ya İstanbul’da bir Ortodoks kilisesinin açılmasınaizin vermesidir. Rusya, bu izin çerçevesinde antlaşma metninde olan anlamı çarpıtma yoluna giderek, OsmanlıDevleti içerisindeki tüm Ortodoks ahalinin koruyucusu unvanına soyunmuştur. Bu söylem ile Osmanlı içişlerinekarışmayı kendisine hak görmektedir. Karadeniz bu antlaşma ile Türk gölü olmaktan çıkmıştır. Rusya Karadeniz kıyılarında kale inşaedebilecek ve Karadeniz’de istedikleri doğrultuda ticaret yapabileceklerdir. Osmanlı Devletinin İngiltere ve Fransa’ya vermiş olduğu kapitülasyonlardan aynı derece Rusya’da yararlanabilecektir. Osmanlı Rusya’ya savaştazminatı ödemek zorunda kalmıştır. Bu savaş esnasında oldukça kötü olan Osmanlı ekonomisi bu ağır mağlubiyet ile daha da derin yaralaralacaktır. Çeşmede yakılan donanmamız ve savaş alanlarında şehit olan binlerce askerimizin acısı tarihkitaplarına yansımıştır. Diğer yandan İstanbul ve Çanakkale boğazları Rusya tarafından tehdide açık konumagelmekteydi bunun anlamı en büyük hayalleri olan Osmanlı başkenti İstanbul’un Ruslar tarafındanişgaledilebilmesi riskinin artması demektir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir